Een Hooggevoelig Kind

De Complete Wegwijzer (2018 update)

Herken, Erken En Tips Om Vandaag Mee Te Starten

Heb ik een hooggevoelig kind?

  • Heeft jouw kind vaak last van boze of verdrietige buien?
  • Kan hij of zij zich moeilijk uiten?
  • Is slapen en/of eten een lastig punt?
  • Zijn dingen snel teveel voor jouw kind?
  • En heeft hij of zij tijd nodig om te schakelen bij (kleine) veranderingen of nieuwe situaties?
  • Zit kleding niet lekker of leveren bepaalde geluiden een heftige reactie op?
  • Heeft jouw kind last van een laag zelfbeeld?

 

Dit kan wijzen op een grote mate van gevoeligheid.
Daar is helemaal niets mis mee!
Het kan jou als ouder wel het gevoel geven van onmacht en frustratie.
Het gevoel tekort te schieten!
Niet weten hoe je als ouder het beste kunt handelen.
Dat is heel begrijpelijk.

Voel je je onmachtig met deze reacties van je kind, dan kan deze Wegwijzer uitkomst bieden.

Op deze pagina willen wij je informeren over hooggevoeligheid bij kinderen, zodat je het kunt herkennen, erkennen en alvast wat tips krijgt hoe je er het beste mee om kunt gaan SPRING MET ONS MEE!

pijl naar beneden

Hoogsensitief kind - Hoog sensitief persoon

Heb je nu geen tijd om de hele gids te lezen?

Geen zorgen. Wij sturen je direct een exemplaar zodat je het kunt lezen wanneer het jou uitkomt. Laat ons maar weten waar wij het naartoe kunnen sturen (dit duurt 5 seconden):

De Ultieme WEGWIJZER

KENMERKEN, TEST, TIPS, OEFENINGEN DEZE WEGWIJZER BEVAT HET ALLEMAAL!

Hoofdstuk 2

Test voor hooggevoeligheid

Hoofdstuk 3

Welke problemen worden ervaren

Hoofdstuk 4

Tips voor ouders

Hoofdstuk 5

Hooggevoeligheid en Kindercoaching

Hoofdstuk 6

Kwaliteiten van een hooggevoelig kind

Hoofdstuk 1

Hooggevoeligheid – BASISUITLEG

Hooggevoeligheid, hoogsensitiviteit, een hoogsensitief kind en hoog sensitief persoon zijn allang geen “hype” of “mode” woorden meer.

Inmiddels is hooggevoeligheid een bewezen karaktereigenschap bestaande uit een samenspel van positieve en lastige kenmerken.

Sterke emoties, stemmingswisselingen, rijke belevingswereld, scherpere zintuigen en gevoelig zijn, zijn hier voorbeelden van.

Maar wat is hooggevoeligheid nu precies?

Hooggevoeligheid is geen aandoening, maar een kenmerk van gedrag.

Je wordt ermee geboren. En betekent dat je in hoge mate gevoelig bent voor verschillende prikkels en die op een intense manier verwerkt.

Bijvoorbeeld fel licht, harde geluiden of kriebelende truien.

In het Engels wordt gesproken over High Sensitive Persons, vandaar dat je vaak de afkorting HSP tegenkomt.

De woorden ‘hoogsensitiviteit’, ‘hooggevoeligheid’, ‘hoogsensitief kind’ en ‘hooggevoelig kind’ worden vaak door elkaar gebruikt.

Het zijn allemaal vertalingen en afgeleiden van het Engelse ‘High Sensitive’ en dat woord is weer afgeleid van ‘senses’, wat zowel gevoel, verstand als zintuigen betekent.

Recent wetenschappelijk onderzoek (2016) door Prof. dr. Elke van Hoof aan de Vrije Universiteit van Brussel laat zien dat hooggevoeligheid te maken heeft met een diepere verwerking van prikkels in de hersenen.

Hooggevoelige personen hebben een ultragevoelig brein en pikken feilloos prikkels uit hun omgeving op, intens en tegelijkertijd.

Daardoor kunnen zij overspoeld worden, wat zich uit in overprikkeling en veel emoties. De hersenen missen als het ware een filter.

WEETJE

15-20% van alle mensen is hooggevoelig. Dus in elke klas kom je kinderen tegen die reageren vanuit hun hooggevoeligheid.

Prikkelgevoeligheid

Een hooggevoelig kind is gevoelig voor prikkels. Maar er zijn natuurlijk verschillende soorten prikkels.

Zintuiglijke prikkels

Je kind…

  • kan niet tegen harde geluiden en een luidruchtige omgeving;
  • reageert hevig op fel licht;
  • heeft een zeer scherp reukvermogen;
  • is gevoelig voor sterke smaken;
  • heeft last van irritaties op de huid, bijvoorbeeld bij wollen kleding, labels in kleding;
  • wil niet graag vies of nat worden;
  • is erg gevoelig voor pijn.

Emotionele prikkels

Je kind…

  • is gevoelig voor sfeer;
  • voelt de stemming van anderen feilloos aan;
  • lijkt zeer intuïtief;
  • heeft een groot inlevingsvermogen;
  • beleeft de dingen intensief;
  • huilt snel;
  • is gevoelig voor het verdriet/de pijn van anderen.

Prikkels Door nieuwe situaties of activiteiten

Je kind…

  • vindt (grote) veranderingen niet prettig;
  • heeft oog voor detail, merkt veranderingen in uiterlijk of omgeving snel op;
  • observeert eerst en gaat dan over tot actie;
  • is gevoelig voor aanpassingen in het dagritme.

Prikkels ontstaan in een sociale situatie

Je kind…

  • staat niet graag in de volle belangstelling;
  • voelt zich niet op zijn gemak in een grote (onbekende) groep;
  • moet wennen als het bij iemand op bezoek gaat of als er bezoek komt;
  • vindt het niet prettig om op de vingers gekeken te worden.

Natuurlijk heeft een hooggevoelig kind meestal geen last van álle prikkels, maar het is wel gevoelig voor een of meerdere prikkelsoorten.

Extravert vs Introvert

Nu is geen enkel kind hetzelfde. En dat geldt zeker ook voor hooggevoelige kinderen.

Hoewel ze veel kenmerken delen, kunnen ze op bepaalde vlakken compleet verschillend zijn.

Zo is er ook een tweedeling te maken tussen introverte hooggevoelige kinderen en extraverte hooggevoelige kinderen.

Extraverte kinderen worden ook wel High Sensation Seekers genoemd (HSS).

Hieronder lees je welke kenmerken daarbij horen. (volgens MBTI, Myers-Briggs Type Indicator)  

Extravert (hoogstimulatief)

Merk je dat je kind:

  • snel handelt, soms zonder na te denken?
  • snel genoeg heeft van lange, trage karweitjes?
  • graag leert door te doen?
  • houdt van nieuwe activiteiten?
  • veel kletst?
  • emoties uit, zodra hij of zij die voelt?
  • graag dingen met anderen doet?
  • veel vriendjes heeft?
  • het belangrijk vindt wat anderen van hem denken?

Intovert

Merk je dat je kind:

  • eerst nadenkt en dan pas handelt?
  • gedurende lange tijd geduldig speelt?
  • graag leert door te lezen?
  • dingen voor zichzelf houdt?
  • aarzelt om iets nieuws te proberen?
  • een paar goede vrienden heeft?
  • zijn eigen mening onafhankelijk van anderen bepaalt?
  • emoties opkropt?
  • behoefte heeft aan een stille ruimte om in te werken of spelen?

Wat heeft je kind nodig?

  • Growth mindset aanleren: fouten maken mag
  • Hooggevoelig: positieve omgeving, goede sfeer en rust om zich heen
  • Hoogstimulatief: motivatie nodig voor betere concentratie en creativiteit
  • Kijk naar de boodschap achter het gedrag
  • Geef aandacht, rust en ruimte
  • Begeleiding in plaats van bescherming.
  • Grenzen stellen voor duidelijkheid en veiligheid
  • Voorbeeld of rolmodel: Kind doet wat jij DOET en niet wat je zegt
  • Complimenten over het proces (kwaliteiten, zoals doorzettingsvermogen) en in mindere mate op resultaat (slim, goed)

 

Hoofdstuk 2

Heb ik een hooggevoelig kind? – Test voor hooggevoeligheid

Waarschijnlijk heb je zelf al gemerkt dat en/ of van anderen gehoord dat jouw kind speciaal is en zich soms wat anders dan anders gedraagt.

Om er snel achter te komen of jouw kind hooggevoelig is, hebben wij een HSP test.

Dr. Elaine N. Aron, grondlegger van onderzoek op het gebied van hooggevoeligheid, heeft op basis van haar onderzoeken een vragenlijst ontwikkeld, om een hooggevoelig kind makkelijker te herkennen.

Zet een kruisje bij de volgende vragen als de zin enigszins van toepassing is voor je kind op dit moment. Of als het een langere periode in het verleden van toepassing is geweest.

Wanneer je 13 vragen met JA beantwoord hebt, kun je aannemen dat je kind (hoog)gevoelig is.

  • snel schrikken
  • last hebben van kleren die kriebelen, naden in sokken, labeltjes tegen de huid
  • niet houden van verrassingen
  • meer leren van een vriendelijke terechtwijzing dan van strenge straf
  • lijkt gedachten te kunnen lezen
  • moeilijke woorden gebruiken voor de leeftijd
  • elk vreemd geurtje ruiken
  • scherpzinnig gevoel voor humor
  • zeer intuïtief lijken
  • moeilijk in slaap te krijgen na een opwindende dag
  • moeite hebben met grote veranderingen
  • willen verkleden als kleren nat of zanderig zijn geworden
  • veel vragen stellen
  • perfectionistisch zijn
  • oog hebben voor het verdriet van anderen
  • van rustige spelletjes houden
  • diepzinnige, beschouwende vragen stellen
  • zeer gevoelig zijn voor pijn
  • slecht kunnen tegen een luidruchtige omgeving
  • oog hebben voor detail (iets dat van plaats is veranderd, een verandering in iemand uiterlijk)
  • eerst kijken of het veilig is, alvorens ergens in te klimmen
  • het best presteren wanneer er geen vreemden bij zijn
  • de dingen intensief beleven

 

Hoofdstuk 3

Waar lopen hooggevoelige kinderen tegenaan?

Het ene kind is intelligenter dan de middenmoot, het andere kind is motorisch handiger dan andere kinderen en zo is er ook een groep kinderen die gevoeliger is dan de gemiddelde kinderen.

Dit zijn de hooggevoelige kinderen. De term HSP wordt vaak gebruikt, wat (in het Engels) High Sensitive Person betekent.

Deze kinderen kunnen overweldigd worden door gevoelens die zij ervaren door alle prikkels die bij hen binnenkomen.

Er komen niet alleen méér prikkels binnen, ze beleven die prikkels ook intenser dan andere kinderen.

Het risico hierbij is dat de overprikkeling zó groot wordt, dat deze kinderen zich afsluiten van hun gevoel. Als een soort overlevingspatroon, is het voor hen makkelijker te leven vanuit hun hoofd dan om elke dag met al die prikkels om te gaan. En vooral met de gevoelens die daarbij komen kijken. Vanuit hun hoofd proberen ze grip te krijgen op hun leven en controle te houden.

Onze cognitief ingestelde maatschappij en het onderwijssysteem dragen daaraan bij. Gevoelens worden structureel onderdrukt, omdat er een appèl wordt gedaan op voornamelijk cognitieve vaardigheden. Hooggevoelige kinderen merken dat ze anders zijn en gaan hun uiterste best doen om mee te kunnen komen in de cognitieve structuur. En juist bij hooggevoelige kinderen hakt dat onderdrukken van hun gevoelens er extra hard in. Er is zoveel energie nodig voor het onderdrukken van gevoelens, dat er problemen kunnen ontstaan op allerlei (gedrags)gebieden.

Zo krijgen deze kinderen vaak een minder positief zelfbeeld. Ze weten niet goed wie ze zijn, ze passen zich tenslotte telkens aan om aan de norm te voldoen. En terwijl ze zo goed hun best doen, gaan ze voorbij aan wie ze diep vanbinnen zijn. Soms lijkt het ook letterlijk dat er geen plaats is voor hun gevoeligheid. Soms zie je dat kinderen dan nóg meer hun best gaan doen, nog meer in de aanpassing gaan en nog meer bij zichzelf weglopen.

Het tweede probleem is dat ze door het blokkeren van hun gevoelens, nog eerder met overprikkeling te maken krijgen. Ze werken dus eigenlijk zichzelf tegen. Boosheid, passiviteit of depressiviteit kunnen het gevolg zijn. Deze kinderen worden onzichtbaar, teruggetrokken, stil en aangepast, of juist vanuit het niets gigantisch boos. Ze houden hun gevoelens structureel onder de pet en als dat niet meer lukt, komt er ongecontroleerde woede naar buiten

Je kunt het zo zien: stel dat er in je buik een potje zit waar gevoelens in kunnen. Op dat potje zit een deksel, dat stevig is dichtgedraaid. Hoe meer gevoelens er in het potje zitten, hoe hoger de druk op die deksel wordt. Totdat het eruit knalt. Dan ontlaadt het kind met een gigantische woedebui, huilbui, of dwarse bui.

Ook is er de kans, bij een dergelijke onderdrukking van gevoelens, dat het heel moeilijk wordt om van zichzelf te houden. De liefdesenergie kan letterlijk niet stromen, maar stagneert. Ze durven zich niet meer te uiten, omdat ze alle gevoelens onder water willen houden. Het kan ook zijn dat je kind negatieve reacties heeft gekregen op een moment dat het zich wel geuit heeft. En daardoor besluit zich vanaf nu nooit meer kwetsbaar op te stellen. Alsof hun gevoel niet bestaat. Doordat ze in hun hoofd gaan leven, ontstaan er vele negatieve gedachtes. Die maken de cirkel rond.

Als laatste punt verliezen deze kinderen het contact met hun innerlijke kracht, met het kind in zichzelf. Ze vergeten te spelen, te lummelen, te voelen, te dromen. Juist allemaal aspecten die zo hard nodig zijn voor deze kinderen.

 

Hoofdstuk 4

Tips voor ouders met een hooggevoelig kind

Zoals je hebt kunnen lezen, zijn er veel verschillende varianten van hooggevoeligheid. Sommige kinderen ervaren het vooral sensorisch, anderen zijn heel gevoelig voor sferen en emoties, en weer anderen lijken continu overprikkeld te worden.

Het belangrijkste voor jou als ouder is dat je goed naar je kind kijkt. Misschien op een andere manier dan je nu doet. Je kind laat gedrag zien dat voor jou wenselijk of onwenselijk is. Daar heeft hij een goede reden voor. Ga op zoek naar de boodschap achter zijn gedrag. Waar heeft jouw kind behoefte aan?

En sta ook stil bij hoe jij reageert op het (ongewenste) gedrag van je kind. Als jij er anders mee omgaat, laat je kind ook wat anders zien. En let op de (hoeveelheid) prikkels die gedurende de dag binnenkomen. Verander je de prikkels, dan verander je gedrag.

Hieronder geven we je nog graag een paar tips hoe je op specifiek gedrag kunt reageren, of je kind erbij kunt helpen.

Worden de zintuigen overprikkeld in proeven, ruiken, kriebelen?

  • Laat je kind op tijd eten, drinken en rusten. Dit voorkomt overprikkeling.
  • Het helpt om een vast ritme aan te houden.
  • Vertrouw en erken je kind. Het zal bij hem echt kriebelen.
  • Zoek samen naar oplossingen.

Teveel indrukken?

  • Vertel je kind hoe de dag eruitziet. De meeste veranderingen kun jij als ouder voorzien en dus aankondigen en uitleggen.
  • Gebruik humor. Dat geeft lucht en relativeert.
  • Zorg voor 1-op-1 aandacht voor je kind: spelen, badritueel, knuffelen, aanraken, massage (bouw de massage rustig op, niet alle gevoelige kinderen houden van aanraking).
  • Laat je kind zich vervelen. Lanterfanten mag! Is ook goed voor de creativiteit.

Intense reactie? Snel schrikken, bang, angstig?

  • Geef ruimte voor de emoties. Ze mogen er zijn.
  • Ga lekker de natuur in. De natuur is meester om kinderen te laten aarden. Yoga kan helpen en meditatie- of klassieke muziek.
  • Vertel over gevoelens en hoe jij dit vroeger ervaren hebt. Herkenning is key!
  • Kijk ook naar jezelf. Hoe ga jij om met gevoelens en emoties? Wat leert je kind daarvan?

Bewust van gevoelens van anderen? Open staan?

  • Kijk goed naar je kind. Zet hij de behoeften van een ander op de eerste plek?
  • Vertel over de 50-50 regel: er zijn altijd mensen die dingen niet leuk vinden en mensen die dingen wel leuk vinden. Je kind mag luisteren naar zijn eigen hart. Leer je kind zelf te kiezen.
  • Geef zelf het goede voorbeeld. Zeg jij makkelijk nee? Bewaak jij je grenzen?
  • Leg jouw zorgen niet neer bij je kind. Hij is geen gesprekspartner.

Moeite met nieuwe situaties of overgangen?

  • Bied ruimte (letterlijk) aan je kind om zich even terug te trekken.
  • Betrek je kind bij de nieuwe situatie, legt uit hoe het kan verlopen en zet samen kleine stappen.
  • Wees zelf optimistisch en positief. Hoe voel jij je als je je kind voor het eerst naar school brengt?
  • Vier overwinningen met trots! Blijf daarbij oprecht. En kijk hierop terug bij nieuwe momenten.

Je kind is ’anders’, vinden anderen.

  • Praat met je kind over hooggevoeligheid. En over die van jezelf, als dat zo is.
  • Vertel je kind, en jezelf, dat ieder mens goed is, zoals hij is. Iedereen is anders en dat is oké.
  • Wees eerlijk naar jezelf. Hoe vind jij het dat je kind ‘anders’ is? Kun je hem volledig accepteren?

En reflecteer ook als ouder: Moet mijn kind zich anders gedragen? Of zijn mijn verwachtingen niet reëel? Is je kind gewoon vervelend? Of houdt hij me een hele sterke spiegel voor? En wat is het in die spiegel dat jij niet wilt zien? Wees eerlijk en open. Naar je kind. En naar jezelf.

 

Hoofdstuk 5

Wat kan een kindercoach betekenen?

Gelukkig kun jij je kind helpen om goed met hooggevoeligheid om te gaan. Begeleiding van een kindercoach kan voor zowel je kind als jou als ouder heel fijn zijn. Even iemand die meekijkt en een stukje met jullie meeloopt, zodat jullie daarna als gezin zelf weer op een goede manier verder kunnen. Bovendien helpen wij je kind om die hooggevoeligheid te herkennen en geven wij praktische tips om met hooggevoeligheid om te gaan. Belangrijk hierbij is dat je kind zichzelf mag en kan zijn. Zo wordt hooggevoeligheid een kwaliteit in plaats van een valkuil. In het schema hieronder zie je een voorbeeld op welke vlakken je bijvoorbeeld hieraan kunt werken.

Als eerste en tevens belangrijkste stap laat een goede kindercoach je kind weer voelen. Ze haalt ze letterlijk uit hun hoofd, weer terug in hun lijf. Alles mag weer meedoen. Letterlijk het dekseltje van het potje te halen en het potje leeg te maken.

De tweede stap is dat zij mogen zijn wie ze zijn en dat dat goed is. Dat zij precies goed zijn, zoals ze zijn. En dat het veilig is om zichzelf te zijn.

Een derde stap is dat ze mogen ontspannen. Ze hoeven niet zo hard te werken, het perfectionisme gaat op de schop.

En bij vierde stap mogen ze weer van zichzelf gaan houden. En ook van hun hooggevoeligheid.

Bij de vijfde stap leren we ze dat zij hun gevoeligheid mogen gaan uiten. Ze mogen zeggen wat ze voelen en ze mogen zichzelf met hun stem laten zien.

De zesde stap is dat ze hun gedachten mogen veranderen, ze mogen weer positieve liefdevolle gedachten gaan hebben. Gedachtes die helpend zijn om te zijn wie zij zijn, in plaats van gedachtes die hen in controle zetten of in perfectionisme dwingen.

De zevende stap is dat ze weer in contact met hun innerlijke IK, hun ‘bron’, mogen zijn. Juist voor hooggevoelige kinderen is het zo belangrijk zich te verbinden met deze bron. Daar kunnen ze volledig bij opladen. Lekker lummelen en doelloos bezig zijn, kunnen daarbij enorm helpen.

Heb jij een kind dat hooggevoelig is, en loopt je kind of jijzelf tegen problemen aan daarmee? Dan kan kindercoaching uitkomst bieden. Op deze website zie je waar bij jou in de buurt een goede kindercoach zit. Gun jezelf en jouw kind dat steuntje in de rug, daar heeft jouw kind zijn/haar hele leven wat aan.

 

Hoofdstuk 6

Kwaliteiten van hooggevoelige kinderen

Zeker, het opvoeden van een hooggevoelig kind heeft enorme uitdagingen voor jou als ouder. Maar oh, wat kunnen we ook heerlijk genieten van deze prachtige kinderen.

 

Boek - Hoogsensitief Kind - De Ultieme Wegwijzer

DOWNLOAD het GRATIS BOEK van deze COMPLETE WEGWIJZER

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Over de Auteurs van Een Hooggevoelig Kind – De Ultieme Wegwijzer

Kindercoach Kirsten - Utrecht

Kindercoach Kirsten - Utrecht

Toegankelijk, betrokken, praktisch én analytisch, open, lief.

Specialisaties:
- Sociale vaardigheden en weerbaarheid
- Omgaan met veranderingen
- Kinderen met een laag zelfbeeld
Kindercoach Kirsten - Utrecht

Latest posts by Kindercoach Kirsten - Utrecht (see all)

    Kindercoach Margo - Dordrecht

    Kindercoach Margo - Dordrecht

    Hooggevoelig, vindingrijk, lief en zeer deskundig.

    Specialisaties:
    - Kinderen met traumatische ervaringen
    - Kinderen met angsten
    - Kinderen met een gebrek aan eigenwaarde
    Kindercoach Margo - Dordrecht

    Latest posts by Kindercoach Margo - Dordrecht (see all)

      Kindercoach Mia - Schoonhoven

      Kindercoach Mia - Schoonhoven

      Evenwichtig, samenwerkend, doelgericht en betrokken.

      Specialisaties:
      - Zelfvertrouwen vergroten
      - Grenzen aangeven
      - Assertiviteit
      Kindercoach Mia - Schoonhoven

      Latest posts by Kindercoach Mia - Schoonhoven (see all)

        Kindercoach Monique - Amersfoort

        Kindercoach Monique - Amersfoort

        Enthousiast, rustgevend, hartelijk, geïnteresseerd, humoristisch, creatief, doortastend, motiverend, empathisch verbindend en analytisch

        Specialisaties:
        - Angst en onzekerheid
        - Grensoverschrijdend gedrag
        - Verborgen talenten/ krachten ontdekken en behouden
        Kindercoach Monique - Amersfoort

        Latest posts by Kindercoach Monique - Amersfoort (see all)

          Kindercoach Judith - Utrecht

          Kindercoach Judith - Utrecht

          Rustig, geduldig, observerend, begripvol, luisterend oor, analytisch en meedenkend.

          Specialisaties:
          - Stille, gevoelige kinderen die weinig aandacht vragen
          - Kinderen met een laag zelfbeeld
          - Kinderen die moeite hebben om voor zichzelf op te komen
          Kindercoach Judith - Utrecht

          Latest posts by Kindercoach Judith - Utrecht (see all)

            Kindercoach Bianca - Utrecht

            Kindercoach Bianca - Utrecht

            HSP, open, eerlijk, nieuwsgierig, positief, opmerkzaam, humoristisch, creatief.

            Specialisaties:
            - Hooggevoeligheid
            Kindercoach Bianca - Utrecht

            Latest posts by Kindercoach Bianca - Utrecht (see all)

              Kindercoach Wilma - Amersfoort

              Kindercoach Wilma - Amersfoort

              Inlevend, open, sensitief, enthousiast, humoristisch, weet aan te sluiten en kan goed luisteren.

              Specialisaties:
              - Kinderen met (hoog)gevoeligheid
              - Problemen op school
              - Pestgedrag
              Kindercoach Wilma - Amersfoort

              Latest posts by Kindercoach Wilma - Amersfoort (see all)

                Zoek naar een Kindercoach bij jou in de buurt

                en plan een GRATIS kennismakingsgesprek!

                Hooggevoelig kind

                De Complete WegWijzer met kenmerken, test en tips rondom hooggevoeligheid. Doe ook als hoog sensitief persoon hier je voordeel mee.

                Faalangst van je kind

                De Complete Gids met kenmerken, test, oefeningen en tips rondom faalangst. Doe ook als volwassene en als ouder hier je voordeel mee.

                Hooggevoelig kind
                4.7 - 25 stem(men)